"Issa jest czarna, głęboka, o leniwym prądzie, szczelnie obrosła łoziną; jej powierzchnia miejscami jest ledwie widoczna pod liśćmi lilii wodnych" - Czesław Miłosz
Z okazji Roku Czesława Miłosza zapraszamy na spływ kajakowy rzeką Issa (Niewiaża)
20-24 lipca, 2011 r.
Rejestracja na spływ kajakowy rzeką Issa została zamknięta. Zapraszamy w przyszłym roku!
Mecenat: Senat RP, Fundacja “Pomoc Polakom na Wschodzie”
Organizator: Dom Kultury Polskiej w Wilnie
Wiek uczestników: od lat 18
Regulamin spływu kajakowego zobowiązuje uczestników do udokumentowania (dowolną techniką) źródeł inspiracji twórczych Czesława Miłosza, które będą towarzyszyć podczas spływu.
Wpisowe za udział w spływie wynosi - 40Lt.
Sprzęt turystyczny (namiot, śpiwór) - w zakresie własnym.
Kajaki, transport oraz wyżywienie zapewnia - organizator.
Więcej informacji - Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
Koordynator projektu - Bożena Mieżonis, tel. kom. +370 652 67 690
NIEWIAŻA - RZEKA MIŁOSZA
Charakterystyka trasy:
Czas trwania spływu 5 dni, 75 km.
„… Nie ma w niej ani kamieni podwodnych ani wirów; spadek umiarkowany, bieg spokojny. Koryto rzeki piaszczyste; brzegi w górnym biegu błotniste i pokryte lasem, wznoszą się dalej stopniowo i są w części pokryte lasem, w części zaś tworzą odznaczające się urodzajnością pola” - Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych Krajów Słowiańskich 1886 r.
Łagodna i romantyczna Niewiaża, nieraz otulona lasami bądź wyłaniająca się wśród łąk, czasem tylko kłębi się na kamieniach po młynach wodnych. Posiada także niezwykłe właściwości – oddziela Żmudź i Auksztotę oraz potrafi zawrócić czas wstecz, aby jako Issa prowadzić do kraju dzieciństwa Czesława Miłosza.
Sidabravas
Rozpoczynamy spływ prawym dopływem Niewiaży rzeczką Kirszinas w okolicy miejscowości Sidabravas. Początek miasteczka sięga 1829 r., kiedy właściciel dworu Maciej Tracewski ufundował tam kościół św. Trójcy. Nazwa pochodzi ponoć od słów fundatora wyrzeczonych niedługo przed śmiercią: „Szczodrze odwdzięczyłem się Bogu ” – stąd się początkowo nazywano Szczodobrową, następnie zamieniono na Sidabravas.
Lauda
Płynąc zmierzającym do Niewiaży Kirszinasem, przecina się historyczną krainę Laudę, utrwaloną w „Potopie” Henryka Sienkiewicza. Nieopodal rzek na mapie widnieją opisane w Trylogii Wodokty, Pocunele, Mitruny. Na początku XX wieku obszar ten zamieszkiwało blisko 200 tys. osób narodowości polskiej, co stanowiło 55 % mieszkańców tych ziem. Niegdyś bitna zaściankowa szlachta Laudańska wiodła raczej skromny żywot poziomem życia niewiele różniąc się od chłopstwa. W wyniku lituanizacji po 1920 r. oraz represji stalinowskich ilość Polaków na Laudzie spadła do 1 % .
Murmule
Pozostałości ponad stuletniego drewnianego dworku oraz parku. Z tarasu dworku otwiera się piękna panorama na dolinę Niewiaży.
Małe Wodokty (Vadaktėliai)
Murowany pałacyk z XIX w. oraz sześć spośród istniejących kiedyś zabudowań dworskich.
Krakinów (Krekenava)
Wzmiankowany jeszcze za czasów Witolda w 1409 r. Pierwszy kościół stanął w 1419 r. Obecna świątynia, p.w. Wniebowstąpienia Najśw. Marii Pannny, pochodzi z 1901 r. i jest ozdobiona obrazami autorstwa R. Švoinickisa.
Surwiliszki (Surviliškės)
Miasteczko z drewnianym kościółkiem z 1791 r. p.w. Ukrzyżowanego Jezusa Chrystusa.
Świętobrość (Šventybrastis)
„W Šventybrastis, u Swiętego Brodu,
Gdzie pochowani są moi przodkowie„
Zachował się drewniany kościół dzwonnicą nad samą doliną Niewiaży. Świątynia Przemienienia Pańskiego powstała w 1744 r., przebudowano ją w końcu XIX w. W 1909 r. brali w niej ślub rodzice Czesława Miłosza, potem przychodzili z synem na nabożeństwa. Obok kościoła na starym cmentarzu znajduje się grób właściciela Szetejń Szymona Syrucia (1807-1870), pradziada poety i jego pierwszej żony. Na nagrobku napis: "Mąż dla naylepszey żony Eufrozyny z hrabiów Kossakowskich Szymonowey Skiruciowey"
Szetejnie (Šeteniai)
"To jest dolina Niewiaży, samo serce Litwy.
Kto nią jechał, po obu stronach widział białe dwory.
Tu oto Kałnoberże, naprzeciwko Szetejnie, Dom w którym się urodziłem, wyraźnie widoczny"
Od połowy XVIII i w XIX w. majątek należał do rodziny Syruciów. W 1870 r. właścicielami wsi zostali Józefa Syruć oraz jej mąż Zygmunt Kunat - dziadkowie poety. 30 czerwca 1911 r. w miejscowym dworze urodził się Czesław, pierworodny syn Aleksandra Miłosza i Weroniki z Kunatów. Mieszkał tam w latach 1911-1913 i 1918-1920. Do lat dziecinnych w litewskim zaścianku noblista powraca w wielu utworach, m.in. w powieści "Dolina Issy". W 1999 r. w odrestaurowanym budynku dworskiego świrna powstała ekspozycja poświęcona Miłoszowi
Opitołoki (Apytalaukis)
"Chrzest otrzymałem, wyrzekłem się diabła, w parafii Opitołoki kiejdańskiego powiatu"
Chrzest Czesława Miłosza miał miejsce w 1911 r. w barokowym kościele św. św. Piotra i Pawła z 1635 r., fundacji sędziego żmudzkiego Piotra Szukszty. W środku znajduje się krypta z grobami właścicieli okolicznych dóbr Szuksztów i Zawiszów
Kiejdany (Kėdainiai)
Pierwsza wzmianka o tej miejscowości pochodzi z 1372 r., a legenda głosi, że kilka wieków wcześniej w to miejsce przybył bogaty kupiec Kejdangen, który nad brzegiem Niewiaży założył niedużą wieś rybacką. Od imienia kupca ma ponoć również pochodzić nazwa obecnego miasta. Pod koniec XVI wieku Kiejdany znalazły się we władaniu Radziwiłłów i stały się siedzibą rodu i symbolem jego potęgi. Janusz Radziwiłła sprowadził do miasta rzemieślników z Zachodu: Żydów, Szkotów, Niemców. Był to niewątpliwie najlepszy okres w historii miasta, w tym okresie Kiejdany były drugim po Wilnie najważniejszym miastem Wielkiego Księstwa Litewskiego. Jako że Radziwiłłowie byli również propagatorami kalwinizmu, Kiejdany stały się najważniejszym na Litwie ośrodkiem tego wyznania o czym do dzis świadczy świątynia Kalwińska z rodzinną kryptą Radziwiłłów. W wiekach późniejszych, wskutek wojen i upadku znaczenia rodu patronów miasta, Kiejdany zatraciły swoją świetność, o której przypominają obecnie kościół luterański, kalwiński, klasztor karmelitów, jeden z najstarszych na Litwie gotycki kościół św. Jerzego czy barokowy kościół św. Józefa. Przy tak zwanym Żydowskim Rynku można zobaczyć synagogi — ślad po nieistniejącej już grupie kiejdańskich Żydów. Obecnie, wśród najbardziej prężnych organizacji społecznych Kiejdan, znajduje sie oddział Związku Polaków na Litwie „Lauda”.
"Issa jest czarna, głęboka, o leniwym prądzie, szczelnie obrosła łoziną; jej powierzchnia miejscami jest ledwie widoczna pod liśćmi lilii wodnych"
"Nie tylko w moim wspomnieniu jest piękna, zawsze za taką w pisemnych świadectwach uchodziła"
- Czesław Miłosz
